Tezkire nedir?

Tezkire nedir?

Tanzimat Dönemi’nden önceki yazarların ; seçtiği şairlerin kısaca hayatlarından ve edebi yönlerinden bahsettiği, şiirlerinden örnekler verdiği eserlere Tezkiret-üş Şuara ya da kısaca tezkire denir.

Modern biyografi Tanzimat Dönemi’nde edebiyatımıza girmiştir fakat Türk edebiyatında eskiden beri var olan tezkireler ,biyografi türünün bizdeki en eski örnekleridir.

Tezkiretü’ş  Şuara yani kısaca Şair tezkireleri adı verilen bu eserlerde yazarlar, kendinden önce yaşayan veya çağdaşı şairlerin kısaca hayat hikayelerinden bahseder, edebi yönlerine dikkat çeker ve şiirlerine örnek olarak seçtiği üç, beş tanesi alınarak tezkiresine kaydeder.

Önemli Tezkireler:

 1.Türk edebiyatının bilinen ilk tezkiresi Ali Şir Nevai’nin “Mecalisün Nefais” adlı eseridir.

 (Ali Şir Nevai ;bugünkü Afganistan’ın Herat şehrinde doğmuş, babası vezir ,kendisi de valilik ve vezirlik yapmış tanınmış ve zengin bir ailenin çocuğudur.Daha sonra memuriyetten İstifa ederek ömrünü ilme adamış çok sayıda eser yazmıştır.En önemli eseri Farsça ve Türkçe’nin mukayesesini yaptığı” Muhakemetü’l Lugateyn” adlı eseridir. eserlerini Çağatay Türkçesi ile kaleme almıştır.)

2.Anadolu bilinen ilk tezkire Sehi Bey tarafından yazılan “Heşt Behişt” adlı eserdir .

3.Latifi’nin Tezkiretü’ş Şuara’sı Anadolu’da yazılan ikinci  tezkiredir. ( Şairler alfabetik olarak dizilmiş olup , objektif bir eserdir. Edebi tenkit ilkeleri de göz ardı edilmemiştir.)

4.Ahdi’nin Gülşen-i Şuara’sı Anadolu’da üçüncü tezkiredir . (Ahdi Bağdatlı’dır eserinde özellikle Doğu bölgelerindeki az bilinen şairlere yer varmesi yönüyle önemlidir.)( Gülşen-üş Şuara e kitap )

5.Aşık Çelebi’nin  Meşairüş Şuara  Anadolu’da  dördüncü tezkiredir.

(Bu eser Ebced harflerine göre tanzim edilmiştir.)

6.Kınalızade Hasan Çelebi’nin Tezkiretü’ş  Şuara’sı  Anadolu’da beşinci  tezkiredir. (Kınalızade ,Bursalı’dır kadılık yapmıştır ,eserde 600 şair ve 6 padişah hakkında bilgi  örnek şiirler vardır.)

Tezkire nedir?

Yorum yapın