Ortak kök ( Kökteş kök) nedir ?

Ortak kök ( Kökteş kök) nedir ?

Ortak kök ya da ( Kökteş kök) ; bir kelimenin hem isim hem fiil kökü olabildiği kelimelere ortak kök denir.

Ortak kökün en önemli özelliği her iki kullanımda da anlamın aynı olmasıdır.

Aşağıdaki örnekleri inceleyelim:

  • Ahmet usta duvarı boyadı. ( Bu cümledeki boya kelimesi boya(mak) fiili )
  • İki gün öncesinde nalburdan boya aldı. (Bu cümledeki boya kelimesi ise isim )
  • Dört sene önce aldığım gömlek eskidi. ( Bu cümledeki eski kelimesi eski(mek) fiili )
  • Eski elbiseleri toz bezi yaptım.( Bu cümledeki eski kelimesi eski sıfat (dolayısıyla isim soylu )
  • Bütün akrabalarım peyderpey şehre göçtü. ( Bu cümledeki göç kelimesi göç(mek) fiili )
  • Göç memleketimizin en önemli meselesidir. ( Bu cümledeki göç kelimesi isim )
  • Pehlivanlar er meydanında kıyasıya güreştiler. ( Bu cümledeki güreş kelimesi güreş(mek) fiili )
  • Güreş müsabakaları akşam 18.30’da başlayacak. ( Bu cümledeki güreş kelimesi isim )
  • Bozuk musluk sabaha kadar su damlattı. ( Bu cümledeki damla kelimesi damla(mak) fiili )
  • Su damlasının seyahatini resmettim. ( Bu cümledeki damla kelimesi ismi )
  • 2.Dünya harbinde pek çok devlet savaştı. ( Bu cümledeki savaş kelimesi savaş(mak) fiili )
  • Savaş ,alternatifi varken, kötü bir tercihtir. ( Bu cümledeki savaş kelimesi isimdir )
  • Birbirlerine dargın olan kardeşler nihayet barıştı.( Bu cümledeki barış kelimesi barış(mak) fiili )
  • İki ülke arasında barış rüzgarları esiyor.( Bu cümledeki barış kelimesi isim )
  • Sen bu imtihanını kazanırsın,sana güveniyorum . ( Bu cümledeki güven kelimesi güven(mek) fiili )
  • Güven duygusunu kaybetmeye gelmez. ( Bu cümledeki güven kelimesi isim )

Dikkat edilirse aynı kelime hem isim hem de fiil kökü olarak kullanılmakta.İşte böyle olan kelimelere ortak kök veya kökteş denir. Ortak kökler mutlaka aynı anlamda olmalıdır.

Başka örnekler de vardır: yarış,kuru ……

DİKKAT :

Ortak kökle sesteş kökü karıştırmamak gerekir.Aralarında hiçbir benzerlik yoktur.

Ortak kökte anlamlar aynıdır. (Yazılış ve okunuşları ile birlikte anlamları da aynı)

  • Çocuklar yarıştı. (fiil)
  • Yarışlar başladı. (isim) ( Her iki yarış aynı anlamda olduğu için ortak kök)

Sesteş kökte anlamlar farklıdır.(Yazılış ve okunuşları aynı anlamları farklı)

  • Yüzüme gülme!
  • Gül bir çiçektir. ( her iki gül farklı anlamlarda olduğu için sesteş kök)
Ortak kök ( Kökteş kök) nedir ?
Ortak kök ( Kökteş kök) nedir ?

MEB tarafından yayımlanan Orta öğretim kurumları programını buradan indirip inceleyebilirsiniz.