Ünlü düşmesi nedir?

Ünlü düşmesi nedir?

Kelime kök veya gövdelerine ekler getirilirken ünlü bir ses kayboluyorsa buna ünlü düşmesi denir.

Türkçe sondan eklemeli bir dildir.Ekler geldiğinde bazı ses olayları ortaya çıkar. Ünlü düşmesi de bunlardan biridir.

Ünlü düşmesi örnekleri:

Farklı şekillerde ünlü düşmesi olabilir:

  • Yapım eki alan bazı kelimelerde ünlü düşmesi olur .

sarı+ar = sarar(mak)

sızı + la = sızla (mak)

koku + la = kokla (mak)

ileri +le = ilerle (mek)

uyu + ku = uyku

oyun + a = oyna (mak)

sıyır + ıl =sıyrıl (mak)

  • İkinci hecesinde ı,i,u,ü ( dar ünlüler) bulunan kelimelere, ünlüyle başlayan ek getirildiğinde ünlü düşmesi olur.

zihin + i = zihni

gönül + ü = gönlü

fikir +i = fikri

zikir + i = zikri

akıl + ı = aklı

çağır + ı =çağrı

ağız + ı = ağzı

  • Yardımcı fiille yapılan bazı bileşik fiillerde ünlü düşmesi olur:

hüküm + et =hükmet (mek)

fikir + et =fikret(mek)

akıl + et = akletmek

zikir +et = zikretmek

kayıt + ol = kaydolmak

kayıp + ol =kaybolmak

  • Sesli harfle biten bir kelimeyle yine sesli harfle başlayan bir kelime birleşirken ünlü düşmesi olur.Bunun bir diğer ismi ses aşınmasıdır.

sütlü + aş = sütlaç

n+ için = niçin

ne + asıl = nasıl

cuma + ertesi = cumartesi

kahv+ altı = kahvaltı

kayın +ana = kaynana

pazar + ertesi =pazartesi

Diğer ses olaylarının anlatımına gitmek için tıklayınız.

TDK ses bilgisi üzerine notlar için tıklayınız.

Ünlü düşmesi nedir?

Yorum yapın