Mirasyedi Destanı halk şiiri
Mirasyedi Destanı
Gurbet elden geldim malım sormaya,
Bunca eşya,çanak,çömlek nic’oldu?
Ey komşular,gelin şer’a durmaya
Köy kadısı Kambur Felek nic’oldu?
Bulamadım,ciğergâhım eridi,
Benim babam bu yerlerde bir idi.
O hassadan mintanının şeridi,
Eğnine giydiği yelek nic’oldu?
Günde beş on kere yıkar sererdi,
Gece anam,gündüz babam giyerdi,
Satayıdım,üç beş para ederdi,
Yakası ,yeni yok gömlek nic’oldu?
Bunlar ev eşyası size dediğim,
İki sahan bir tencere gediğim,
Akşam sabah çorba koyup yediğim,
Ağzı burnu kırık tencere nic’oldu?
Arzum kaldı evde kalan somağa
Her yedikçe tat verirdi damağa,
Karnı tok misafir ağırlamaya,
Su verdiğim telli bardak nic’oldu?
Mutfağa fareler ayak basmazdı,
Kilere kediler kulak asmazdı:
Yaş söğüt dalına vursan kesmezdi,
Soğan doğradığım bıçak nic’oldu?
Ağaç çelengine sepet astığım,
Çürük yulaf ile ipin kastığım,
Akan yarasına toprak bastığım,
Dam üstünde uyuz oğlak nic’oldu?
Komşular bilirler cümle bu işi:
Arpa yemez,kırılmıştır her dişi,
Kuyruğundan kaldırırdı beş kişi,
Odun taşıdığım eşek nic’oldu?
Tarlada ekin yok otlar biterdi,
Ocaklığa odun koysam tüterdi,
Çıkıp tepesinde baykuş öterdi,
Ev önünde koca kavak nic’oldu?
Selimi
18. yüzyıl halk şairlerinden olan Selimî’nin mizahî bir destanını okudunuz. Selimî hakkında hemen hiç bir bilgi bulunmamakta sadece cönklerde şiirlerine tesadüf edilmektedir.Üslubundan 18.yüzyıl şairlerinden olduğu tahmin edilmektedir.
Halk şairlerine ait beğenilen şiirlerin bir araya getirildiği el yazması defter/kitaplara cönk adı verilir.Cönkler edebiyat tarihçileri için mühim kaynaklardandır.
Bu destanda gurbetten köyüne dönen birisinin baba ocağını virân bir hâlde bulması üzerine alaycı bir üslupla komşularından şikayetçi olması konu edinilmiştir.
Kelime ve kelime grupları
şer’a durmak , adil bir hesaplaşma anlamında kullanılmış. Şer’a ile şeriat ,durmakla da mahkeme kastedilmiş ; burada kastedilen ise ”Gelin , Allah adına ne oldu söyleyin!(Aslında cevabı da aşığın kendi de biliyor aslında)
Mintan , yakasız erkek gömleği (Farsça nim -ten (yarım ten kelimesinden mintana dönmüş)
Eğin , sırt ,arka anlamlarına gelen eski Türkçe bir kelimedir.
Eğindirik ,eskimesin diye elbise ve gömlek yakalarına konan astar.
Bunlar da dikkatinizi çekebilir: