Mai Deniz şiiri Tevfik Fikret
Maî Deniz
Sâf u râkid… Hani akşamki tegayyür , heyecan?
Bir çocuk rûhu kadar pür-nisyân,
Bir çocuk rûhu kadar şimdi münevver,lekesiz,
Uyuyor maî deniz.
Ben bütün bir gecelik cûşiş-i ahzânımla,
O hayâlât-ı perişânımla
Müteşekkî ,lâim,
Karşıdan safvet-i mahmûrunu seyretmedeyim…
Yok ,bulandırmasın âlûde-i zulmet bu nazar
Rûh-ı mâğsûmunu , ey maî deniz;
Âh ,lâkin ne zarar;
Ben bu gözlerle mükedder ,âciz,
Sana baktıkça tesellî bulurum , aldanırım:
Maî bir göz elem-i kalbime ağlar sanırım…
Tevfîk Fikret
Kelimeler
maî : mavi
Sâf ; temiz ,bulaşık olmayan
râkid ; durgun ,hareketsiz
nisyân ,unutma
pür, dolu
pür-nisyân ,unutmayla dolu
münevver , aydınlık
cûşiş , coşkunluk
ahzân ,hüzünler
cûşiş-i ahzân ,hüzünlerin coşkunluğu
hayâlât-ı perişân ,perişan hayaller
safvet; saflık ve temizlik
mahmûr ,uykudan uyanma sersemliği
Müteşekkî , şikayetçi
lâim ;kınayan , çekiştiren
safvet-i mahmûr ,Uykudan uyanıldığındaki saflık
âlûde ; bulaşık ,bulaşma
zulmet ,karanlık
âlûde-i zulmet. Karanlığa bulaşmış
Rûh-ı mâğsûm , masum ruh
mükedder ,kederli
âciz ,çaresiz
elem-i kalbime ; kalbimin elemi ,çektiği üzüntüler
Şiirin açıklaması
Bu şiir Tevfik Fikret’in parnasizme örnek bir şiiridir.
Parnasizm , kelimelerle resim yapar gibi manzara çizilen şiirlerde olur.
Tertemiz ve durgun , masmavi bir deniz sanki karşımda uyuyor. Hani dün akşam o kadar da hırçın ve dalgalı olan kendi değilmiş gibi şimdi onu bir çocuk gibi unutmuş .
Ben de bütün bir gece coşan hüzünlerimle , perişan hayallerimle her şeyden şikayetçi ve kınayan bir hâlde senin şu vakitte mahmur tazeliğini seyrediyorum. Yok ,yok ! Benim bu karanlığa bulanmış nazarlarım senin masum ruhunu da bulandırmasın.
Lâkin ne zarar;Ben kederli gözlerimle sana bakmakta ve senin halinden teselli bulmaktayım. Senin maviliğin benim elemli kalbime ağlıyor sanıyorum ve bununla avunuyorum.
