Dede Korkut Hikâyeleri hakkında bilgi:
1.Kitâb-ı Dedem Korkud Alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân (Oğuzların Diliyle Dedem Korkut’un Kitabı) eserin asıl adıdır.
2.Destandan halk hikâyesine geçişin ilk eseridir.
3.Dede Korkut Hikâyeleri anonimdir.
4.Dede Korkut Hikâyeleri, bir mukaddime (önsöz) ve on üç hikâyeden oluşur.
5.Kitabın bilinen en eski nüshaları 15.yüzyıla aittir.
6.Hikâyeler, 9-11.yüzyıllar arasında oluşup 15. yüzyılın sonunda yazıya geçirilmiştir.
7.Bu hikâyelerin Dresden, Vatikan, Türkistan (Günbed) ve Bursa olmak üzere toplam dört nüshası vardır.
8.Bu hikâyelerin ilk defa Dede Korkut adlı bilge bir ozan,bilge bir ihtiyar tarafından anlatıldığına inanılmaktadır.
9.Her hikâyede adı geçen, olaylardan hisse çıkaran, hana dua eden Dede Korkut; hikâyenin yazarı değil daha çok manzum destani hikâyeler anlatan, ozanları simgeleyen bilge bir kişidir.
10.Dede Korkut Hikâyeleri’nde Oğuzların kendi çekişmeleri; tabiatla, olağanüstü güçlerle ve düşmanlarla mücadeleleri anlatılır. destani hikayelerdir.
11.Olayların geçtiği yer Anadolu’nun kuzeydoğusu ile Azerbaycan sahasıdır.
12.Dede Korkut Hikâyeleri’nde Türklerin eski kültürleriyle İslamiyet’i kabul ettikleri döneme ait yaşantıları ve kültürel özellikleri iç içe görülmektedir.
13.Nazım ve nesir karışık yazılmaları, kısa olmaları, ayrıntılar üzerinde durmamaları bakımlarından da halk hikâyesi karakteri taşımaktadır.
14.Olaylar ve tasvirler nesirle; karşılıklı konuşmalar, duygu ve düşünceler nazımla dile getirilir.
15.Hikâyelerin ortak kahramanı olan Dede Korkut; “Oğuzların akıl hocası, ozanların piri ve keramet sahibi” bir kişidir.
16.Hikâyelerde arı bir Türkçe görülür, yabancı dillerin etkisi pek azdır. Deyimler, atasözleri ve kalıplaşmış ifadelerle anlatım zenginleştirilmiştir.
17.Eser, Arapça ve Farsçadan geçen dinî kavramlar dışında Türkçenin seçkin örnekleri arasında yerini alır.
18.Hikâyelerde Müslüman Oğuzların, komşuları olan Rum, Ermeni ve Gürcü devlet veya beylik lerle yaptıkları savaşlar; bazılarında kendi iç mücadeleleri; bazılarında da tabiatüstü varlıklara (Azrail, pınar perisi, pınar perisinin oğlu Tepegöz) karşı giriştikleri mücadeleler anlatılmıştır.
19.Oğuzlar Müslüman’dır fakat Dede Korkut Hikâyeleri’nde din çok kuvvetli bir unsur olarak görülmez. Çünkü Oğuz Türklerinin İslamiyet’i kabul etmelerine rağmen henüz tam anlamıyla İslam dinine uygun bir yaşamları yoktur. Bu da hem Azrail’in görünen bir varlık gibi Deli Dumrul’la dövüşmesine hem de bu metinlerde dinin etkisinin neden az olduğuna açıklık getirmektedir.
20.Aliterasyon,asonans,iç kafiye kullanılmıştır.
21.Sık sık tekrarlar,kalıplaşmış ifadeler ve dualar bulunur.
22.Mübalağa ve teşbih sanatı vardır.
DEDE KORKUT HİKÂYELERİ
1.Dirse Han Oğlu Boğaç Han
2.Salur Kazan’ın Evinin Yağmalanması
3.Kam Büre Oğlu Bamsı Beyrek
4.Kazan Bey Oğlu Uruz’un Tutsak Olması
5.Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
6.Kanlı Koca Oğlu Kanturalı
7.Kazılık Koca Oğlu Yigenek
8.Basat’ın Tepegöz’ü Öldürmesi
9.Begil Oğlu Emren
10.Uşun Koca Oğlu Segrek
11.Kazan’ı Oğlu Uruz’un Tutsaklıktan Çıkarması
12.İç Oğuz’a Dış Oğuz’un Asi Olup Beyrek’i Öldürmesi
13.Kazan Bey’in Ejderhayı Öldürmesi [Türkmen Sahra (Günbed) nüshasının bulunmasıyla eklenmiştir.]
